<\/p>\n
9 Ekim 2020 tarihli ve 31269 numaral\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanan Anayasa Mahkemesi\u2019nin [\u201cAYM<\/strong>\u201d] 17.07.2020 tarihli karar\u0131 ile[1]<\/a>, 13.10.1983 tarihli ve 2918 say\u0131l\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanunu\u2019nun bir s\u00fcredir tart\u0131\u015fma konusu olan birtak\u0131m h\u00fck\u00fcmlerinin iptal edilmesi do\u011frultusunda, zarar ve tazminat hesaplamalar\u0131 noktas\u0131nda sigorta \u015firketleri belirsizlik i\u00e7inde kalm\u0131\u015ft\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da detaylar\u0131 verilecek olan h\u00fck\u00fcmlerin iptali kapsam\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lan konular; mali sorumluluk sigortas\u0131n\u0131n niteli\u011fi, \u201cGenel \u015eartlar\u201d bak\u0131m\u0131ndan idarenin yetkisi ve haks\u0131z fiil konusunu d\u00fczenleyen 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu [\u201cTBK<\/strong>\u201d] h\u00fck\u00fcmleri kar\u015f\u0131nda idarenin d\u00fczenleyici i\u015flemi olan Genel \u015eartlar\u2019\u0131n konumudur.<\/p>\n \u00d6ncelikle belirtmek gerekir ki mali sorumluluk sigortas\u0131, sigortan\u0131n konusunu olu\u015fturan riskin ger\u00e7ekle\u015fmesi halinde sigortay\u0131 yapt\u0131ran ki\u015finin hukuken sorumlu tutulabilece\u011fi zarar kalemleri sebebiyle \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olaca\u011f\u0131 tazminat\u0131n sigorta \u015firketi taraf\u0131ndan teminat miktar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak \u00f6denmesini g\u00fcvence alt\u0131na alan sigorta t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu noktada ilgili d\u00fczenleme, \u00f6zel kanun niteli\u011findeki 2918 say\u0131l\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanunu [\u201cKanun<\/strong>\u201d][2]<\/a> ile yap\u0131lmakta olup Kanun\u2019un 85. Maddesi uyar\u0131nca; \u201cBir motorlu arac\u0131n i\u015fletilmesi bir kimsenin \u00f6l\u00fcm\u00fcne veya yaralanmas\u0131na yahut bir \u015feyin zarara u\u011framas\u0131na sebep olursa, motorlu arac\u0131n bir te\u015febb\u00fcs\u00fcn unvan\u0131 veya i\u015fletme ad\u0131 alt\u0131nda veya bu te\u015febb\u00fcs taraf\u0131ndan kesilen biletle i\u015fletilmesi halinde, motorlu arac\u0131n i\u015fleteni ve ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu te\u015febb\u00fcs\u00fcn sahibi, do\u011fan zarardan m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen sorumlu olurlar<\/em>.\u201d<\/p>\n Her ne kadar mali sorumluluk sigortas\u0131 ihtiyari olsa da Motorlu Ta\u015f\u0131tlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortas\u0131na \u0130li\u015fkin Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin [\u201cAvrupa S\u00f6zle\u015fmesi<\/strong>\u201d][3]<\/a> taraf\u0131m\u0131zca onaylanmas\u0131n\u0131[4]<\/a> takiben, hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmesi ad\u0131na mali sorumluluk sigortas\u0131n\u0131n zorunlu olarak yap\u0131lmas\u0131 h\u00fckme ba\u011flanarak zorunlu sigorta s\u00f6zle\u015fmelerinin i\u00e7eri\u011fine y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler yap\u0131lmas\u0131 amac\u0131 ile halihaz\u0131rda Sigortac\u0131l\u0131k D\u00fczenleme ve Denetleme Kurumu [\u201cSDDK<\/strong>\u201d] b\u00fcnyesinde Genel \u015eartlar\u2019\u0131n d\u00fczenlenmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Genel \u015eartlar\u2019\u0131n normlar hiyerar\u015fisindeki yeri ve etkisi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok say\u0131da tart\u0131\u015fma olmakla beraber son durumda konu ilk derece mahkemeleri taraf\u0131ndan AYM\u2019ye ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ve AYM, Kanun\u2019un Genel \u015eartlar\u2019a ili\u015fkin birtak\u0131m h\u00fck\u00fcmlerini iptal etmi\u015ftir.<\/p>\n AYM taraf\u0131ndan Kanun\u2019un,<\/p>\n <\/p>\n \u0130ptal edilen 90. Maddenin iptal edilmeden \u00f6nceki hali; \u201cZorunlu mali sorumluluk sigortas\u0131 kapsam\u0131ndaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun <\/strong>\u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan<\/strong> genel \u015fartlarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul ve esaslara tabidir. <\/strong>S\u00f6z konusu tazminatlar ve manevi tazminata ili\u015fkin olarak bu Kanun ve genel \u015fartlarda<\/strong> d\u00fczenlenmeyen hususlar hakk\u0131nda 11\/01\/2011 tarihli ve 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun haks\u0131z fiillere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.” <\/em>\u015feklinde iken iptal edilen 92. Maddenin (i) bendi ise;<\/p>\n \u201cMadde 92<\/strong>– Zorunlu mali sorumluluk sigortas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan hususlar:<\/em><\/p>\n i)Bu kanun \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanan zorunlu mali sorumluluk sigortas\u0131 genel \u015fartlar\u0131 ve ekleri ile tan\u0131mlanan teminat i\u00e7eri\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda kalan talepler<\/em><\/strong>\u201d \u015feklindedir.<\/p>\n Bu noktada anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki; AYM taraf\u0131ndan Kanun’un, zorunlu mali sorumluluk sigortas\u0131 kapsam\u0131ndaki tazminatlar\u0131n, Genel \u015eartlara g\u00f6re belirlenmesini d\u00fczenleyen h\u00fck\u00fcmleri iptal edilmi\u015ftir.<\/p>\n Nitekim Kanun\u2019un 90. Maddesi\u2019nin 6704 say\u0131l\u0131 Kanun ile de\u011fi\u015ftirilmeden \u00f6nceki halinde maddi tazminat\u0131n bi\u00e7imi ve kapsam\u0131 ile manevi tazminat konular\u0131nda, TBK\u2019n\u0131n haks\u0131z fiile ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerine at\u0131f yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Kanun\u2019un de\u011fi\u015ftirilmesi sonras\u0131nda ise sigorta \u015firketleri taraf\u0131ndan yap\u0131lacak olan tazminat hesaplanmas\u0131 noktas\u0131nda Genel \u015eartlar \u00f6ncelenmi\u015f ve Kanun ve TBK h\u00fck\u00fcmlerine ancak Genel \u015eartlar\u2019da bir h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumda gidilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu noktada AYM taraf\u0131ndan iptal edilen konu \u00f6zetle, bu \u00f6ncelik sonral\u0131k meselesidir.<\/p>\n AYM\u2019nin i\u015fbu karar\u0131ndaki sorun, motorlu ta\u015f\u0131t i\u015fletilmesi sebebiyle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere verilen zarardan dolay\u0131 i\u015fletenin hukuki sorumlulu\u011funun hangi kapsamda belirlenece\u011fi meselesidir.<\/p>\n De\u011ferlendirme a\u015famas\u0131nda TBK h\u00fck\u00fcmleri ile beraber \u00f6zel kanun niteli\u011findeki Kanun h\u00fck\u00fcmleri ve Kanun\u2019a dayanarak d\u00fczenlenen idarenin d\u00fczenleyici i\u015flemi niteli\u011findeki Genel \u015eartlar\u2019\u0131n normlar hiyerar\u015fisindeki yeri ele al\u0131nm\u0131\u015f ve konu bilhassa hukuk devleti ve kanunilik \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc ilkeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim motorlu ta\u015f\u0131t i\u015fletilmesi sebebiyle do\u011fan sorumluluk aslen haks\u0131z fiilden do\u011fan sorumluluk niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tazminat borcunun kapsam\u0131 TBK\u2019ye g\u00f6re belirlenmektedir. \u00d6te yandan, i\u015fletenin s\u00f6z konusu tazminat borcu dolay\u0131s\u0131yla zarar g\u00f6ren \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin tazminat alacaklar\u0131n\u0131n teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olan zorunlu mali sorumluluk sigortas\u0131 uyar\u0131nca sigorta \u015firketinin tazminat borcunun kapsam\u0131 ise Genel \u015eartlar’a g\u00f6re belirlenmektedir.<\/p>\n Bu durum i\u015fletenin TBK kapsam\u0131nda hesaplanan tazminat borcu ile bu borcun teminat alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in kendisi ile s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lan sigorta \u015firketinin genel \u015fartlara g\u00f6re hesaplanan tazminat borcunun farkl\u0131la\u015fmas\u0131na sebep olmaktad\u0131r. \u00a0Bunun sebebi de \u015fudur ki; idarenin d\u00fczenleyici i\u015flemi niteli\u011findeki Genel \u015eartlar\u2019da d\u00fczenlenen tazminat\u0131n hesaplanmas\u0131na ili\u015fkin kurallar, TBK ile \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ger\u00e7ek zarar\u0131n tazmini kurallar\u0131ndan ayr\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n Doktrinde i\u015fbu durumun hukuka ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Nitekim bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re; Anayasan\u0131n 7. Maddesine g\u00f6re her ne kadar yasama yetkisi devredilemez olsa da y\u00f6netmelik ve di\u011fer idari d\u00fczenlemelerin kanunun \u00e7izdi\u011fi \u00e7er\u00e7evenin i\u00e7ini doldurmalar\u0131, kanunu a\u00e7\u0131klamalar\u0131, yorumlamalar\u0131 ve kanun h\u00fck\u00fcmlerini daha da somutla\u015ft\u0131rarak ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemeleri m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve yasama yetkisinin devri anlam\u0131na gelmez.[5]<\/a> Bu do\u011frultuda; Genel \u015eartlar\u2019\u0131n bizzat Kanun\u2019 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek \u00e7er\u00e7evesinin Kanun ile \u00e7izilmi\u015f oldu\u011fu g\u00f6zetilirse, yasall\u0131k ilkesinin yerine getirildi\u011fi ve Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmedi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyiz.<\/p>\n Genel \u015eartlar\u2019\u0131n genel kanun niteli\u011findeki TBK\u2019ya g\u00f6re \u00f6ncelikli uygulanmas\u0131 konusunda ise; \u00a0AYM\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden farkl\u0131 olarak konunun genel kanun-\u00f6zel kanun kapsam\u0131nda ele al\u0131narak \u00f6zel Kanun niteli\u011findeki 2918 say\u0131l\u0131 Trafik Kanunu ile Genel \u015eartlar\u2019\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu ve Genel \u015eartlar\u2019a y\u00f6nelik yap\u0131lan atf\u0131n salt Genel \u015eartlar\u2019a de\u011fil bir b\u00fct\u00fcn olarak \u00f6zel kanun niteli\u011findeki Kanun\u2019a yap\u0131lan at\u0131f olarak de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi kanaatindeyiz. O halde \u201c\u00f6zel kanunun genel kanuna g\u00f6re \u00f6ncelikli olmas\u0131 ilkesi<\/em>\u201dnden yola \u00e7\u0131karak bu d\u00fczenlemenin Anayasa ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmedi\u011fi savunulabilir.<\/p>\n Bu g\u00f6r\u00fc\u015fler kar\u015f\u0131s\u0131nda AYM ise; Kanun ile sorumlulu\u011fun kapsam\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmeyerek kapsam\u0131n idarenin d\u00fczenleyici i\u015flemi olan Genel \u015eartlar ile belirlenmesinin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve bu do\u011frultuda do\u011facak borcun idare taraf\u0131ndan her zaman de\u011fi\u015ftirilebilir nitelikte oldu\u011fu belirtilerek idareye geni\u015f bir takdir yetkisinin tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan bahisle ilgili kurallar\u0131 Anayasaya ayk\u0131r\u0131 bulmu\u015ftur. Nitekim AYM\u2019ye g\u00f6re borcun kapsam\u0131n\u0131n tespiti noktas\u0131nda temel \u00e7er\u00e7eve ve ilkeler kanunla belirlenmeyerek direkt olarak idareye b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Yukar\u0131da bahsi ge\u00e7ti\u011fi gibi; Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin Bakanlar Kurulu taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131n\u0131 takiben motorlu ta\u015f\u0131t i\u015fletilmesi sebebiyle zarar g\u00f6ren ki\u015filerin tazminat talepleri, zorunlu sigorta sistemi vas\u0131tas\u0131yla teminat alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye ba\u011flam\u0131nda i\u015fbu zorunlu sigorta sistemine dayan\u0131larak, Kanun\u2019un 85. Maddesi ile d\u00fczenlenen sorumluluklar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere mali sorumluluk sigortas\u0131 yapt\u0131rmak i\u015fletenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorunlu tutuldu\u011fu gibi; sigorta \u015firketleri bak\u0131m\u0131ndan da kaza sigortas\u0131 dal\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya yetkili sigorta \u015firketleri sigorta yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc tutulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n Bu kapsamda sigorta s\u00f6zle\u015fmesi yapma zorunlulu\u011fu 13\/1\/2011 tarihli ve 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu ve 3\/6\/2007 tarihli ve 5684 say\u0131l\u0131 Sigortac\u0131l\u0131k Kanunu ile d\u00fczenlenmi\u015f olup Sigortac\u0131l\u0131k Kanunu\u2019nun 11. Maddesi uyar\u0131nca, sigorta s\u00f6zle\u015fmelerinin ana muhtevas\u0131n\u0131n M\u00fcste\u015farl\u0131k\u00e7a onaylanan ve sigorta \u015firketlerince ayn\u0131 \u015fekilde uygulanacak olan Genel \u015eartlar\u2019a uygun olarak d\u00fczenlenece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n Bu noktada sigorta s\u00f6zle\u015fmelerinin temelinin Genel \u015eartlara tabi k\u0131l\u0131nmas\u0131ndaki ama\u00e7, sigorta mevzuat\u0131n\u0131n teknik ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler gerektirmesi nedeniyle sigortal\u0131 olmak isteyenlerin, sigortan\u0131n kapsam\u0131na ve ilgili di\u011fer h\u00fck\u00fcmlerine ili\u015fkin do\u011fru ve yeterli bilgiye sahip olarak s\u00f6zle\u015fme yapmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve b\u00f6ylelikle sigortal\u0131n\u0131n korunmas\u0131d\u0131r. Belirtmek gerekir ki; Genel \u015eartlar, idarenin d\u00fczenleyici i\u015flemleri niteli\u011finde olup kanuna nazaran ikincil niteliktedir ve ilgililerin hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131 detaylar\u0131 ile d\u00fczenlemesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n Kanun\u2019un 93. Maddesi ile d\u00fczenlendi\u011fi \u00fczere; zorunlu mali sorumluluk sigortas\u0131 genel \u015fartlar\u0131 Bakanl\u0131k\u00e7a tespit edilir ve Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlan\u0131r. \u0130lgili h\u00fckme ili\u015fkin itiraz do\u011frultusunda inceleme yapan AYM, Anayasa’n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a kanunla d\u00fczenlenmesini \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fi konularda kanunda genel ifadelerle d\u00fczenleme yap\u0131larak ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n d\u00fczenlenmesinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmeye b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fundan bahisle, ilgili h\u00fckm\u00fc anayasaya ayk\u0131r\u0131 bulmam\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Anayasa yarg\u0131s\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131[6]<\/a> uyar\u0131nca Anayasa’ya g\u00f6re kanunla d\u00fczenlenmesi gerekmeyen bir konu, kanuni dayana\u011f\u0131 olmak kayd\u0131yla idarenin d\u00fczenleyici i\u015flemlerine b\u0131rak\u0131labilir.<\/p>\n Bu do\u011frultuda genel \u015fartlar d\u00fczenlemesini, y\u00fcr\u00fctmeye d\u00fczenleyici i\u015flem yapma yetkisi \u00e7er\u00e7evesinde yorumlayan AYM, genel \u015fartlar\u0131 iptal etmez iken, tazminata ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler; idarenin d\u00fczenleyici i\u015flem yapma yetkisinin a\u015f\u0131lmas\u0131 ve kanunla d\u00fczenlenmesi gereken meselelerin, kanunun \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 daralt\u0131r \u015fekilde idarece d\u00fczenlendi\u011finden bahisle iptal etmi\u015ftir.<\/p>\n Bu noktada anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki; Genel \u015eartlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve idare taraf\u0131ndan d\u00fczenlenmesi salt olarak Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmamakla birlikte, trafik kazalar\u0131ndan do\u011fan tazminat sorumlulu\u011funun \u015fartlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ncelikli olarak uygulanaca\u011f\u0131na dair h\u00fck\u00fcmler Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n Karayolunda motorlu ta\u015f\u0131t i\u015fletilmesinden do\u011fan hukuki sorumlulu\u011fun hesaplanmas\u0131na ili\u015fkin Genel \u015eartlar\u2019\u0131 \u00f6nceleyen h\u00fck\u00fcmlerin iptal edilmesi do\u011frultusunda, her ne kadar halihaz\u0131rda Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fctmesi durdurulmasa da ilgili maddelerin anayasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f oldu\u011fundan karardan itibaren a\u00e7\u0131lacak olan davalar bak\u0131m\u0131ndan tazminat hesaplamalar\u0131 Kanun ve TBK h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca yap\u0131lacakt\u0131r. Fakat bu noktada belirtmek gerekir ki, AYM kararlar\u0131 gelece\u011fe y\u00f6nelik etki do\u011furmakta olup Anayasan\u0131n 153. H\u00fckm\u00fcne g\u00f6re resm\u00ee gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren ge\u00e7erli olacakt\u0131r. Bu do\u011frultuda i\u015fbu karar \u00f6ncesinde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan davalar bak\u0131m\u0131ndan, hukuki belirlilik ilkesi gere\u011fi AYM karar\u0131 \u00f6ncesi sistem g\u00f6zetilerek yarg\u0131laman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyiz.<\/p>\n \u201cKanun, kanun h\u00fckm\u00fcnde kararname veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ya da bunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri, iptal kararlar\u0131n\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkar<\/em>.\u201d<\/p>\n Kanun\u2019a ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131 detaylar\u0131 ile d\u00fczenlemekte olan Genel \u015eartlar\u2019a ili\u015fkin iptal edilen h\u00fck\u00fcmler g\u00f6stermektedir ki, konunun \u00e7er\u00e7evesi yaln\u0131zca Kanun ile \u00e7izilmelidir ve Genel \u015eartlar\u2019\u0131n Kanun\u2019a ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eden ve\/veya Kanun h\u00fck\u00fcmlerini daraltan kurallar\u0131 yeniden d\u00fczenlenerek Genel \u015eartlar, AYM karar\u0131 do\u011frultusunda Kanun ile uyumlu hale getirilmelidir. \u00d6te yandan AYM Karar\u0131\u2019nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere itiraz konusu olayda ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eden husus idareye y\u00fcksek takdir yetkisi b\u0131rak\u0131lmas\u0131 oldu\u011fundan ilgili d\u00fczenlemelerin Kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lmak suretiyle Genel \u015eartlar\u2019da d\u00fczenlenmek \u00fczere idareye b\u0131rak\u0131lmak yerine Kanun kapsam\u0131nda d\u00fczenlenmesi, AYM taraf\u0131ndan belirtilen ayk\u0131r\u0131l\u0131k sorununu ortadan kald\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n Zira \u015fu anki durumda, Genel \u015eartlar\u0131’n\u0131n hangi h\u00fck\u00fcmlerinin ge\u00e7erli hangi h\u00fck\u00fcmlerinin ge\u00e7ersiz oldu\u011fu konusunda gerek zarar g\u00f6renler gerek i\u015fletenler bilhassa da sigorta \u015firketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirsizlik ya\u015fanmaktad\u0131r ve bu belirsizlik ancak Sigortac\u0131l\u0131k D\u00fczenleme ve Denetleme Kurumu taraf\u0131ndan “Genel \u015eartlar”\u0131n yeniden ele al\u0131narak de\u011fi\u015ftirilmesi yolu ile netli\u011fe kavu\u015fturulabilir. \u00a0Nitekim bu noktada devam etmekte olan bir\u00e7ok dava bulunmakta olup yarg\u0131lama s\u00fcrecinin devam\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir belirsizlik ve hukuki g\u00fcvensizlik ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu noktada g\u00f6r\u00fclmektedir ki, sistemin yerine oturmas\u0131 revize edilecek Genel \u015eartlar do\u011frultusunda olu\u015fturulacak i\u00e7tihatlarla m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n Sigorta \u015firketlerinin trafik kazalar\u0131ndan do\u011fan tazminat sorumlulu\u011funa ili\u015fkin son derece \u00f6nemli bir karar olan AYM iptal karar\u0131 do\u011frultusunda; her ne kadar doktrinde farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler bulunsa da AYM; itiraz konusu kurallar\u0131n\u0131n, sigorta \u015firketlerince yap\u0131lan hesaplama ile TBK h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca belirlenecek olan ger\u00e7ek zarar aras\u0131nda fark olmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve sigorta \u015firketlerince \u00f6denecek olan tazminat\u0131n hesaplanmas\u0131na ili\u015fkin form\u00fcl\u00fcn idare taraf\u0131ndan her zaman de\u011fi\u015ftirilebilmesine a\u00e7\u0131k hale getirdi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde olup i\u015fbu h\u00fck\u00fcmleri Anayasaya ayk\u0131r\u0131 bularak iptal etmi\u015ftir. Bu do\u011frultuda ilgili hesaplamalar noktas\u0131nda sigorta \u015firketleri belirsizlik i\u00e7inde kalm\u0131\u015f olup, bu belirsizli\u011fin giderilmesi amac\u0131 ile Kanun, \u201cyasalar\u0131n devredilmezli\u011fi\u201d ilkesine uygun olarak Genel Ko\u015fullarda yer alan h\u00fck\u00fcmleri kapsayacak \u015fekilde de\u011fi\u015ftirmelidir. Ancak kanun de\u011fi\u015fikli\u011finin uzun bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulursa, kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi ger\u00e7ekle\u015fene kadar piyasadaki belirsizli\u011fi sona erdirmek ad\u0131na en k\u0131sa zamanda Genel \u015eartlar, iptal edilen h\u00fck\u00fcmlerin arkas\u0131ndaki gerek\u00e7eler g\u00f6zetilerek revize edilmeli ve mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ile uygun hale getirilerek konu netli\u011fe kavu\u015fturmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n [1]<\/a> 9 Ekim 2020 tarihli ve 31269 numaral\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanan Anayasa Mahkemesi 17.07.2020 tarihli karar, https:\/\/www.resmigazete.gov.tr\/eskiler\/2020\/10\/20201009-17.pdf<\/a><\/p>\n [2]<\/a> 2918 say\u0131l\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanunu, https:\/\/www.mevzuat.gov.tr\/MevzuatMetin\/1.5.2918.pdf<\/a><\/p>\n [3]<\/a> European Convention on Compulsory Insurance against Civil Liability in respect of Motor Vehicles https:\/\/rm.coe.int\/16800656cd<\/a><\/p>\n [4]<\/a> Motorlu Ta\u015f\u0131tlar Zorunlu Mal\u00ee Sorumluluk Sigortas\u0131na \u0130li\u015fkin Avrupa S\u00f6zle\u015fmesinin Onaylanmas\u0131n\u0131n Uygun Bulundu\u011funa Dair Kanun, https:\/\/www.tmtb.org.tr\/Forms\/AvrupaSozlesmesi.pdf<\/a><\/p>\n\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n